ALTERNATÖR i. (fr. alternateur). Elektr. Alternatif gerilim ve akım meydana getiren üreteç.

— ANSİKL. Elektr. Alternatörler, hızı frekansı ile orantılı bir alternatif akım meydana getirirler. Alternatörleri genellikle bir doğru akım çalıştırır. Doğru akımlı bir dinamoda, indüklenen'e, toplayıcının doğrulttuğu alternatif akım girer. Bir dinamoda alternatif akım elde etmek için, yalıtılmış iki bileziği olan bir dinamonun indüklenen sargısının iki ucunu birleştirmek yeterlidir. Ama modern alternatörler yapılış bakımından dinamolardan farklıdır: zayıt gücü olan bazı makineler dışında, gerilim ve akımlar, indüklenen veya stator denilen sabit bir magnetik devrenin oluklarına yerleştirilmiş bobinlerde ortaya çıkar. Statorun içinde, indükleç veya rotor denilen ve indükleç bobinlerini taşıyan bir magnetik devre dönmektedir. Kutupları çıkıntılı indükleçli alternatörler'in bir statoru vardır ve bu statorda, indüklenen'in faal parçalarını kapsayan bir oluk serisi yer alır. Rotor, çelikten bir düzentekerden ibarettir ve bu düzen teker üzerine kutuplar vidalanmıştır. Kutuplar genellikle kütle halindedir, geçen akım sabittir. Bu tip alternatörler sürati az hidrolik türbinler tarafından çevrilir. Düzgün rotorlu alternatörler'in hiçbir çıkıntısı olmayan silindir şeklinde bir indükleci vardır, sargısı da çubuk halindedir; genellikle buharla çevrilen bu tip alternatöre türbo alternatör denir.

Alternatörler elektrik akımı üreten ilk makinelerdir. Gramme'ın toplayıcı'yı keşfinden sonra doğru akımlı makineler yapılabildiği için alternatör bir süre terk edildi ama alternatif akımın enerjinin uzun mesafeye naklinde daha iktisadî olduğu görülünce alternatör yapımı yeniden hızlandı. 1900'de büyük çapta (6 m. ve daha fazla) 3 000 Kw. gücünde, buhar türbinleri tarafından çevrilen alternatörler yapılıyordu. Bugün, çok pahalıya mal olan büyük çaptaki alternatörler yerine, yüksek devir süratli (3 000 devir /dakika), nispeten daha küçük çapta uzun boylu alternatörler yapılmaktadır. Termik santralları besleyen bazı alternatörler kosinüsü 0,8'e eşit 125 000 Kw. lık bir güç üretirler: yaklaşık olarak dakikada 3 500 devirlik 155 000 Kw. Bu alternatörler hidrojenle soğutulur. 250 000 Kw. gücü olan ve dakikada 3 000 devir yapan buhar türbinli turbo alternatörler yakında gerçekleştirilecektir. Ürettikleri akımın safhalarına göre alternatörler, bir, iki veya üç fazlı olarak adlandırılır.

— Radyotek. Güçlü emisyon lambaları bulunmadan önce, devamlı dalgalar veren yüksek frekansı alternatif akımlar (radyolonide seslerin nakli için gereklidir), yüksek frekanslı alternatörlerce üretilmekteydi. Sınaî akımı meydana getiren modellerden çok farklı olan bu alternatörler, bir indüklenen'den ve sabit bir indükleçten ibarettir, indüklenen ile ındükleç arasında yüksek devirli bir disk (veya bir dişli çark) döner. En tanınmış yüksek frekanslı alternatörler, Goldschmidt, Alexanderson ve Bethenod-La-tour alternatörleridir.